dinsdag 22 juli 2014

De moestuin in juli

Juli De moestuin in juli, jaar twee, wat zou dat geven?

Vrijdag 6 maart moesten mijn aller-, aller-, allerlaatste teksten binnen zijn en de dag nadien kwam Els de aller-, aller-, allerlaatste foto's trekken.
Die ochtend deed ik een positieve zwangerschapstest.
Van die moestuin gaat niet veel komen dit jaar, dacht ik en ging (al dan niet ingebeeld) mottig en moe in een zetel zitten.

Moestuin juli Gelukkig kreeg ik een autokoffer vol tomaten, pepers en paprika's van tomatenfanaat Eddy, zodat ik eind april al bijna een serre vol planten had zonder zelf een hand uit te steken.
Ideaal want in ons huis is er een tekort aan warme, lichte plekken waar er twee maand lang groenten kunnen kamperen. De komkommers en basilicum zaaide ik wel zelf en een aubergineplant kocht ik toen er toch nog een klein plekje overschoot.


Moestuin juli Jarrahdale pompoen en mais aan een sleutelgatpad.

Moestuin juli De spaghettipompoenen zijn een pak enthousiaster dan alle andere pompoenen, waar die zuinigjes twee tot drie vruchten per plant hebben is de spaghettipompoen niet te stoppen. En zo heel zot was ik daar nu eigenlijk niet van. Ge zult het altijd zien.

Moestuin juli Onlangs zaten Hilde en ik onder een moerbeiboom idyllisch te wezen, om de beurt stonden we op om besjes te plukken. We waren er al snel uit er ook zo'n boom in onze tuin moest komen.
Een week later ontdek ik achteraan de tuin dat de Japanse wijnbessen eindelijk rijp zijn én dat de smaak verrassend dicht tegen die van de moerbei aanleunt. Als je weet dat het jaren duurt voor de moerbei vruchten geeft én dan nog niet echt veel dan ben je snel tevreden met deze plant die al het jaar na aanplant een overvloed aan rode bessen geeft. Zo gemakkelijk veranderen wij van gedacht.
En die moerbeiboom, die komt er waarschijnlijk ooit wel.

Moestuin juli Moestuin juli Wat een verschil met de vorige maand, waar in juni alles nog traag op gang komt is er in juli al vaak aan overdaad aan groenten en staat er een deel van de tuin vol met uitgebloeide planten. Tijd voor een opkuis zodat er wat plaats vrijkomt.
Alle uitgebloeide planten zoals de goudsbloemen, pimpernel, papavers en doorgeschoten groenten trek ik uit, net zoals de overdaad aan aardperen. Al deze plantendelen worden in stukken geknipt en gebruikt als mulch tussen de andere groenten.

Moestuin juli De lege plaatsen zijn perfect om een laatste keer courgettes te zaaien, hoe enthousiast ze nu lijken, courgettes gezaaid in april geven het midden september meestal op, nu nog eens zaaien verlengd de oogstperiode met minstens anderhalve maand.
Om de slakken op afstand te houden zet ik er een stuk van een plastieken fles rond.

Moestuin juli Een dikke week later ziet dat er zo uit.

Moestuin juli En tegen september zo dus, gelijk nu.
Courgettes groeien een voor een, van boven naar beneden langs een stengel die meegroeit navenant er courgettes bijkomen, zoals tomaten eigenlijk. Door die stengel te leiden zoals bij tomaten heb je een iets overzichtelijke plant die wat minder ruimte inneemt. Interessant om courgettes eens op een andere manier te zien groeien, bengelend in de lucht.

Moestuin juli
Er zijn nog veel meer groenten die je nu (nog eens) kan zaaien, wortelen, venkel, bietjes, broccoli, struikboontjes, ... Voor een volledige lijst kan je de kalender hier bekijken of afprinten.
Op de foto zie je jonge snijbiet op rijtjes, vanaf nu snij ik geregeld een rijtje af om te stoven of rauw te eten, zolang je de plantjes niet te kort afknipt schieten ze een aantal keer terug uit. Op een andere plaats in de tuin staan grotere planten waarvan ik de bladeren pluk ipv alles af te knippen, zo heb ik bijna een jaar rond snijbiet in de moestuin.

Moestuin juli De boontjes hadden vroeger gezaaid kunnen worden, zodat we nog steeds niet aan de klim- en pronkbonen toe zijn, maar ik vond wel de ideale manier uit om bonen en tuinbonen op hetzelfde perk te krijgen.
De tuinbonen worden vroeg in het jaar (of in november) aan de binnenkant van een cirkel gezaaid en staan in bloei tegen dat de minder vorstbestendige bonen aan de buitenkant van de cirkel gezaaid worden. Het kwam dit jaar perfect uit, de klimbonen ontnemen de tuinbonen pas het licht wanneer deze bijna allemaal geoogst zijn.
De klimbonen groeien tegen een draad van de campingwinkel die vastzit met een piket in de grond, een idee van de man.
Wat zijn wij toch een goed team.

Moestuin juli Niet alles wat doorschoot werd botweg uitgetrokken, sommigen kregen respijt, zoals deze sla die nog mag blijven tot ik het zaad kan oogsten. Voor dezelfde reden mogen de tuinbonen van de vorige foto nog een tijdje blijven staan, ook al is het in het geval van de sla en tuinboon niet altijd een even schoon zicht.

Moestuin juli Maar dan is er nog de Sammy ter afleiding.

zondag 13 juli 2014

Week 26 en 27

Cucumbersandwiches
Maandag 23 juni, middag
Gisteren gaven Dorien en ik een bedankfeestje voor iedereen die meegeholpen heeft aan het moestuinboek, een avond vol biologen en germanisten. (Kijk, daar maar eens mee naar de voetbal.)
Fijn feestje, maar de dag nadien voel ik me toch wel wat belabberd, katerig eigenlijk, zelfs zonder te drinken.
Het enige wat op zo'n ochtenden helpt is fruit. Ik ontbijt met kersen en watermeloen en dat brengt de dag toch wat aardiger op gang.
's Middags mag het iets vullenders zijn, ik smeer voor mezelf en de kinderen (die 's morgens nog duchtig lagen te knorren) een stapeltje korstloze komkommerboterhammen, of cucumbersandwiches lijk ze in Engeland al eens zeggen.
Fris, knapperig en vooral niet te zwaar.


Maandag 23 juni, avond
's Avonds is de fantoomkater al wat gesleten, het mag dus wel wat robuuster. Omdat ik geen zin heb om naar de winkel te gaan wordt het iets uit de voorraad, een linzenstoofpotje met geroosterde tomaat, ui en knoflook, wat gestoofde bladgroenten met peultjes en tuinbonen en sardientjes uit blik. Klinkt nergens naar, maar smaakt geweldig.


Noen
Donderdag 26 juni, middag
De laatste middag zonder kinderen, ik neem het er van.
Terwijl er bietjes in de oven staan te garen kook ik quinoa, die breng ik op smaak met wat olie, kruiden en gedroogde cranberries en daarop komen de bietjes met wat azijn, kruiden, feta en geroosterde pistachenoten. Een feestje.


Saus
Donderdag 3 juli, avond
De courgetteplanten zijn in gang geschoten, ik heb er zes: een gele, een ronde, een gestreepte, een lichtgroene, een donkergroene en een gewone groene. Veel te veel voor ons natuurlijk, daarom oogst ik ze klein, de luxe van een grote moestuin.
Ik hoop op een courgettereceptenlijst van Dorien want het gaat niet lang duren voor ik weer omkom in de mega-exemplaren.
In tussentijd maak ik nog maar eens deze simpele pasta.

Spaghetti met courgette, kappertjes en tomaat van The River Café
-Snij boven een kom twee tomaten de man in blokjes, laat het sap en de pitjes in de kom en doe de bokjes in een ander kommetje. Wanneer al de tomaten versneden zijn zeef je het 'afval' boven het kommetje zodat je het lekkere sap met de blokjes overhoudt. Meng olijfolie, gesnipperde knoflook, chilipepers, oregano en kappertjes naar smaak met de tomaten en zet aan de kant.
-Zet ondertussen de pasta op.
-Snij een halve courgette per persoon in halve of kwart maantjes en bak ze in wat olie tot ze bruin zijn, giet dan het tomatenmengsel erbij. De saus moet juist opgewarmd worden, laten pruttelen is niet nodig.
-Meng de saus met de pasta en werk af met wat extra olijfolie, gesnipperde oregano en basilicum.


Citroencake met dropplanthee
vrijdag 4 juli, namiddag
Thee met citroencake als tussendoortje, het blijft een van mijn favoriete cakes.


Couscous met gegrilde groenten
Vrijdag 4 juli, avond
Komkommer, munt, peterselie, courgette en aubergine, allemaal staan ze in de tuin en allemaal verdwijnen ze in het avondeten. Ik zet wat couscous onder een centimetertje kokend water en terwijl snipper ik de kruiden en snij de komkommer in kleine blokjes. Wanneer dat gebeurd is roer de ik de couscous los en breng hem op smaak met citroensap, olie, peper en zout en meng er de kruiden en de komkommer onder. Dat kan aan de kant.
De aubergine en courgette snij ik in plakken van een goeie halve cm en die gaan gegrild boven op de couscoussalade. In de koelkast lagen nog wat perziken en die krijgen dezelfde behandeling, op de grill en in de couscous ermee.
Nog juist wat nootjes (pijnboompitten en pichtachenootjes) roosteren en alles kan op tafel.



Noen (en avond)
Vrijdag 4 juli, avond
Ik heb al dagen zin in Mexicaans en omdat Mexicaanse restaurants niet breed gezaaid zijn in de Kempen maak ik het zelf, tortilla's, avocado's, limoenen, zure room, champignons en rode paprika's worden aangeschaft en al de rest komt uit de tuin.

Vegetarische fajitas
-Snij wat uien en rode paprika's in halve maantjes en stoof ze tot ze gaar zijn. Breng deze groenten op smaak met een mespuntje geroosterd paprikapoeder, chilipoeder, peper, zout en geroosterde komijnzaadjes.
-Bak in een andere pan de in plakjes gesneden champignons en voeg ze bij de groenten wanneer alles gaar is. Laat nog wat sudderen en proef of alles lekker afsmaakt.
-Prak een avocado met wat zout, citroen-of limoensap en gesnipperde koriander en strooi wat van de geroosterde komijnzaadjes over een potje zure room.
Fantastisch, Mexico op een bordje!


Villa augustus
Zondag 6 juli
De week rondde ik samen met Tante Hilde af in Villa Augustus waar we ons heel de dag ledig hielden met eten, drinken en zeer korte wandelingetjes.
Meer moet dat niet zijn.

zaterdag 5 juli 2014

Gezinsuitbreiding bij de Zsazsa's

Betty and the baby's De eerste die erbij kwamen waren vijf kuikens, vier zwarte en een wit, vermoedelijk vier hennen en een haan.
Vorige keer in gedachten hield ik moeder, kuikens en eieren binnen tot alles uitgebroed was en de kuikens in staat waren om moeder te volgen in hun hok.
Dat werkte, van de vijf kuikens leven er nog vier, een redelijk succes.

Woodie, de wilde kat De Sammy
Vervolgens vervoegden Woodie en Sammy het gezin Zsazsa, dat zat nl. zo, op dezelfde dag van de geboorte van het eerste kuiken stierf onze gepensioneerde bouvier Bob, ook wel gekend als Hij-die-met-veel-enthousiasme-kinderen-samendrijft-en-daarbij-al-wel-eens-in-een-kinderkuitje-durft-te-bijten. Die kinderkuiten waren trouwens altijd van bezoekende kinders, dus het viel nog mee.
U kan wel raden hoe spannend kinderfeestjes hier waren.
Maar goed, om een lang verhaal kort te maken, naast kinderkuitjes at hij ook al eens graag een poes...
Na een (opgelegde) week rouw ging ik dus weer op zoek naar een poes.
Eerst vonden we Woodie in het asiel en wat later kwam Sammy via Dieren in nood.

(Het eerste kuiken heet dankzij Abel 'Bobje' (Maar Jef, dat is toch niet erg van Bob, we noemen het kuiken gewoon Bobje!))

Maar acht nieuwkomers was nog niet genoeg...

Baby's
Want vervolgens kochten we nog twee Toulouse ganzenkuikens op de (vervloekte) Molse dierenmarkt. Eerst hielden we de kuikens wat apart van de andere ganzen, maar het kinderloze paar week niet van hun zijde dus droegen we de zorg met veel plezier over aan Gijs en Dirkje. Ze vervullen hun adoptieplicht met veel enthousiasme (geen bezoekend kind dat nog bij de ganzen durft te komen). En de kuikens gaan nu met moe en va in de poel baden ipv in een teiltje.


En alsof dat allemaal nog niet genoeg uitbreiding is ...

baby
... is er ook nog heuglijk nieuws op mensenbabyfront!
Whoeha, dat hadden jullie vast niet verwacht?!
Wij eigenlijk ook niet...
Maar zo'n kers op de taart, daar kunt ge alleen maar geweldig blij mee zijn natuurlijk.
In november is het zo ver, dan stoppen we met uitbreiden, er moet ergens een grens getrokken worden.

dinsdag 24 juni 2014

Week 25 en iets over tuinbonen

Ontbijt uit de tuin, deel 358
Zaterdag 14 juni, ochtend
Op weekenddagen sta ik geregeld op nadat de kinderen al een portie cornflakes of muesli achter de kiezen hebben, zo ook deze zaterdag.
Zalig, geen: ik-heb-honger-ik-wil-eten-zijn-er-al-pistolees-gezeur, maar gewoon koffie (ik) en ketnet (zijle) en dan traag op gang komen.
Op zo'n dagen is er tijd voor muffins, pannenkoeken of cake, deze bijvoorbeeld, met -nog maar eens- wat bruine bananen uit de fruitmand.

Vruchten-bananencake
-180 gram malse, echte boter
-150 gram suiker
-200 gram bloem
-½ theelepeltje bakpoeder, of gebruik zelfrijzende bloem
-3 grote of vier kleine eitjes
-2 geplette bananen (zijn ze niet te rijp dan kan je wat meer suiker toevoegen als je van zoet houdt)
-Rode vruchten, aardbeien, frambozen, bramen, ....

-Verwarm de oven voor op 180°.
-Meng de boter met de suiker tot een luchtig wit geheel.
-Klop de eieren apart (als je zin hebt) los en meng ze onder het boter-suikermengsel.
-Meng om de beurt een schep banaan en bloem door het beslag.
-Giet in een cakevorm en verdeel de vruchten over het beslag, de aardbeien sneed ik doormidden.
-Strooi een dun laagje suiker over de vruchten.
-Controleer na een half uur of de cake al gaar is door er met de achterkant van een vork in te prikken, als de vork droog is, is de cake klaar.

De bedoeling was aardbeiensorbet, maar toen gaven de aardbeien forfait. Zondag 15 juni
Terwijl Abel een middagdutje doet in de hangmat plukken Jef en ik bessen voor een sorbet. Aardbeiensorbet was het plan, maar de aardbeienoogst is al serieus aan het teruglopen dus wordt het een rode vruchtensorbet. Klinkt eigenlijk ook gewoon een pak sjieker.

Sorbet maken is niks in zijn eigen, mix de bessen en meet de hoeveelheid sap. Per 100 cl sap los je 50 gram suiker op in 50 cl water (op het vuur of in de microgolf, het water moet niet koken). Dit suikerwater laat je even afkoelen en meng je dan onder het sap. Giet in een schaal die in de vriezer mag en meng om het uur eens alles goed door elkaar met een garde.

De tuinbonentruuk: lang genoeg voor het avondeten al beginnen. Tweede ronde
Er rest mij nog veel tijd voor het avondeten, tijd genoeg dus om op het gemak tuinbonen te plukken, peulen, koken en doppen.
Tuinbonen brengen rust in het weekend.
Ik zet mij op een dekentje in het gras en haal een half vergiet vol tuinbonen uit hun donzen omhulsel. Wanneer alle tuinbonen bevrijd zijn kook ik ze een minuut of twee om daarna aan de tweede ronde te beginnen.
De velletjes van de grotere tuinbonen halen het niveau van de tuinboon naar beneden, door ze te verwijderen krijg je weer een fris groen boontje dat in twee delen uit elkaar valt. Ook dit neemt weer enige tijd in beslag.

Jonger geoogst moeten de boontjes niet dubbelgedopt worden en heel jong geoogst kunnen ze zelfs met peul en al gegeten worden. Eigenlijk het tegenovergestelde van de mens, die houdt navenant de leeftijd beter steeds meer kleren aan.

Baby's Ondertussen is Abel wakker en geeft hij samen met Jef de ganzenjongen een bad op drie meter afstand, ganzenjongen blijken grote fan te zijn van tuinboonvelletjes.

Risotto met tuinbonen
's Avonds stoof ik de tuinboontjes in wat boter en voeg er naast een teentje look een hoopje gesnipperde munt aan toe, past fantastisch bij een simpele risotto.

Favoriete pasta: venkel-room-citroen
Maandag 16 juni, avond
Vandaag doe ik samen met een buurvrouw boodschappen, morgen voetballen de Belgen en we zijn op zoek naar hapjes voor bij de match. Automatisch leg ik ook een venkelknol in mijn kar, in de moestuin zijn ze al lang verdwenen en venkel is een van mijn lievelingsgroenten. Samen met een potje room en een citroen vormt het een van mijn lievelingspasta's.

Pasta met venkel, room en citroen
Voor twee gulzige eters
-1 venkelknol
-1 tot 2 teentje knoflook -1 tot 2 citroenen
-25 cl room
-250 gram pasta

-Snij de venkel in de lengte in twee en spoel goed onder een lopende kraan.
-Kook ondertussen de pasta.
-Snij in repen van een dikke halve cm.
-Stoof de venkel in wat boter met olie tot hij begint te kleuren, voeg dan zout, peper,knoflook, zeste en het sap van één citroen toe zodat de aanbaksels los komen.
-Giet het potje room in de pan voor al het sap verdampt is en laat goed indikken.
-Voeg de uitgelekte pasta toe en eventueel wat van het kookwater als alles te droog is.
-Proef of alles op smaak is en kruid anders bij met peper, zout of citroensap.

Zo simpel en zo lekker!
Donderdag 19 juni, avond
Gisteren maakte ik tussen de soep en de patatten pesto van de toppen basilicum in de serre die anders zouden beginnen te bloeien. Vandaag heb ik weinig zin in pasta pesto. Gelukkig is dit wel een van de favoriete pasta's van de kinderen.
Voor de grote mensen stop ik een ovenschotel kerstomaatjes onder de grill tot ze er zwartgeblakerd weer uitkomen. De tomaatjes worden gemengd met bruut gesnipperde basilicum, penne en wat room.

Meloen-mozzarella Vrijdag 20 juni, avond
De geur van de cavaillons die ik gisteren kocht komt me tegemoet van zodra ik binnenkom, het teken dat ze klaar zijn om gegeten te worden. Ik meng ze met een bol buffelmozzarella en basilicum. Voor mij is dit, samen met wat lekker brood voldoende als avondeten, voor degene die willen is er nog wat van de pasta van gisteren over.

Die Belgen konden niet anders dan winnen! Zondag 22 juni, avond
Maanden geleden Doodleden Dorien en ik een date met al de helpers van het moestuinboek, vorige week bleken de Rode Duivels en Rusland hetzelfde gedaan te hebben. Leuk, een etentje op een moment waarbij iedereen (of toch 75% van de aanwezigen) eigenlijk liever naar tv zouden kijken. We besluiten een etentje in twee delen te doen, van half zes tot acht voetbal met bier en hapjes en vanaf dan het etentje zoals we het gepland hadden. (Wij zijn zo flexibel) Het bier is Belgisch en de hapjes komen in drie kleuren (toastjes met olijftapenade, humus afgewerkt met citroenzeste en tomatentapenade).
Voor na de match is er cannelloni met snijbiet en ricotte, courgette-, bietjes-, koolrabicarpaccio en een grote kom groene salade.
De recepten komen uit ons boek, de groenten uit de tuin.
Als nagerecht is er vanille-ijs met frambozen.

tuinboon
Uit: De Moestuin van Mme Zsazsa
Klik op de foto voor een grotere weergave.

maandag 16 juni 2014

Homemade scrub

Scrub
Potteke pies, potteke kak, almanak.
Ik geef toe, het ziet er niet uit maar koffieprut en een geut olie maken de beste scrub ooit!
Allee, misschien niet dé beste ooit, maar wel de snelste, makkelijkste, goedkoopste én milieuvriendelijkste. Hennig zou mijn grootmoeder gezegd hebben.

Terwijl het schurend effect van de koffieprut de dode huid aanpakt, zorgt de olie voor een zijdezacht velletje.

Homemade scrub

zaterdag 14 juni 2014

Week 24 en iets over oerprei

Lunch
Woensdag 11 juni, middag
Simpele dingen zijn vaak het lekkerst, een spiegelei van de kippen uit de tuin met een dikke snee brood en goei boter.

't Is goed in eigen tuin te kijken.
Donderdag 12 juni, ochtend
Simpele dingen zijn vaak het lekkerst, aardbeien, frambozen, kruisbessen en euh van die lange frambozen. Als dipsausje wat platte kaas, een ontbijt voor rijke mensen, of zij die een tuin hebben.

peulvruchtenstoofpotje Donderdag 12 juni, avond
Juni is de peulen-, erwten- en tuinbonenmaand, in het begin van de maand is er nog niet zo heel veel om te combineren dus rooide ik op goed geluk een aardappelplant.
Hier en daar had ik al succesvolle aardappeloogsten zien passeren op het internet, maar omdat mijn pootaardappelen nogal laat de grond in gingen had ik er niet al te veel vertrouwen in. Het viel mee, van twee planten had ik toch een aardappel of tien, juist genoeg om met vier van te eten.
Alsof de eerste aardappeloogst dient om u mottig te eten, neen, met mate moet dat!

Nog voor het eerst dit jaar oogste ik oerpreibolletjes, wat snijbiet, peulen en tuinbonen gingen ook mee de keuken in voor dit lichte ('s avonds laat had ik eigenlijk al terug honger) stoofpotje dat even goed een soepje zou kunnen genoemd worden.

Peulvruchtenstoofpotje
Nodig:
-(Oer)prei(bolletjes) in dunne ringetjes
-Snijbiet, de stengel en bladeren apart van elkaar in repen
-Tuinbonen (of erwten), gedopt
-Peulen (of boontjes)
-Aardappelen
-Bouillon
-Citroenzeste en gesnipperde munt naar smaak

-Kook de aardappelen en de tuinbonen, de tuinbonen zijn na een minuut of twee al gaar. Koel ze meteen af in koud water en haal het velletje dat rond de frisgroene boontjes zit er af.
-Stoof ondertussen de prei met de snijbietstengels en wat zout en peper tot alles zacht begint te worden, voeg dan wat bouillon toe tot alles een dikke centimeter onderstaat.
-Wanneer de bouillon pruttelt voeg je de peultjes of boontjes toe en niet veel later het groen van de snijbiet.
-Na een minuut of twee kieper je de aardappelen en tuinbonen bij het geheel en breng dan alles op smaak met peper, zout, de citroenzeste en munt.

Goeiemorgen
Vrijdag 13 juni, ochtend
In de fruitmand lag nog een zielige banaan met bruine vlekken, normaal ben ik niet zo'n fan om daar nog iets mee te doen, de voze zoete smaak steekt mij rap tegen. Maar opgepept met iets zurigs zoals frambozen lust ik het wel.

Banaan-havermoutpancakes met frambozen
-Maak een beslag met per banaan twee eieren en roer er twee eetlepels havermout door, laat even rusten terwijl je buiten de frambozen plukt.
-Bak drie pancakes tegelijk in een pan en leg er na het uitscheppen van het beslag meteen de frambozen op zodat ze mee opwarmen.
-Een deksel op de pan zorgt er voor dat de bovenkant sneller "droogt".

Bietjes! Vrijdag 13 juni, middag
Na het ontbijt dook ik de tuin in, tijdens het wieden dacht ik na over wat ik die avond zou maken met de bietjes die er op hun best uitzagen. Weet ge wat, ik eet er sevens al gewoon een paar in mijn eentje, dacht ik. In de koelkast zat nog een stuk feta van de Griekse sla van het weekend, dat past er geweldig bij, prima, dat kon ik in mijn eentje wel aan. Perfect, want uiteindelijk ... vrolijk wordt ge daar niet van, bieten en kinderen aan één tafel.


Bietjes na
Bietjes met feta (of geitenkaas)
-Was de bietjes en gebruik een borsteltje als je niet alle aarde weg krijgt.
-Leg de bietjes in een ovenschaal met een nipt bodempje water en bedek met aluminiumfolie. Na een dik uur op 200° zijn ze klaar.
-Snij de gare bietjes in kwarten en verwijder het vel, dat komt normaal vlot los.
-Werk de bietjes af met wat zout, wijn-, of ciderazijn en wat olie, hussel alles door elkaar en verdeel er de kaas (feta, geitenkaas) over.
-Eet met lekker brood en geniet van de rust.

's Avonds eten we voor de tweede dag op rij aardappelen met peultjes, nu als de Luikse salade die ik hier al eens neerschreef. Straks toch eens kijken of de courgettes geen groeischeut hebben gehad.

De oerpreiknolletjes zijn weer in het land!
Oerprei - Allium ampeloprasum - doorlevend
Uiterlijk lijkt oerprei op een kruising van prei en knoflook. Het bovengrondse gedeelte ziet eruit zoals elke andere prei, maar onder de grond vormt de plant bolletjes of teentjes zoals knoflook.
Oerprei plant je in de late zomer. Je koopt plantgoed en net zoals bij knoflook stop je de teentjes een vinger diep in de grond, 15 centimeter uit elkaar en 25 centimeter tussen de rijen. De bolletjes maken kort daarna al blad aan. In het voorjaar kun je al jonge preitjes beginnen te oogsten en de oogst hiervan gaat door tot juni, wanneer de planten beginnen te verdorren. Vanaf nu eet je de ondergrondse bolletjes.
De kleinste en grootste bolletjes gebruik je in de keuken, de bolletjes van zo’n 2 tot 3 centimeter gebruik je als plantgoed.
De bolletjes die niet gerooid worden, beginnen na een aantal weken opnieuw uit te groeien tot kleine preitjes die je tot het voorjaar erop kunt oogsten. Je kunt deze jonge preitjes ook gebruiken als plantgoed in plaats van de bolletjes uit te planten die je in het najaar geoogst hebt.
Uit: De Moestuin van Mme Zsazsa

woensdag 11 juni 2014

10 tips voor kleine tuintjes

plantte in een half uur een moestuin bij elkaar.
Vorig weekend legde ik in het Antwerpse op een half uur een moestuintje aan, het ene moment was er nog niks, het andere stond een strook van 1 op 5 bomvol groenten.
Zo snel kan dat gaan.

Ik verdeelde de strook in vier perken, elk perk schuift jaarlijks een plaats door zodat er minder kans is op plagen die in de bodem zouden kunnen achterblijven.
Niet alle groenten zijn even gevoelig voor eventuele bodemplagen, prei en ui (lookfamilie) komen best niet de eerste jaren op dezelfde plaats te staan, net zoals wortelen en selder (schermbloemfamilie) en de peulen uit de vlinderbloemfamilie, maar die komen sowieso toch al maar een keer voor in deze opstelling. Voor courgettes, mais, sla en veel andere groenten die niet zo lang op dezelfde plaats staan maakt het zo niet uit.

Bij kleine tuintjes moet je doordachter te werk gaan dan bij grote waar altijd wel ergens een plekje vrij is. Maar je kan wel een aantal truuken toepassen om de opbrengst te verhogen. Ik dacht: misschien ook eens iets voor op den blog. Zo ben ik hier op den duur rond met moestuingeblog en kan ik eindelijk terug overschakelen op genaai.

vrucht
Truuk 1: Combineer
In plaats van twee bedden vol te zetten met twee verschillende groenten kan je soms ook beide groenten samenbrengen op één bed. Het meest gekende voorbeeld is dat van De Drie Zusters, mais, boontjes en pompoen. Boontjes gebruiken mais als een klimsteun, de pompoen die in het midden wordt geplant bedekt de grond (waar bonen en mais toch niks te zoeken hebben) en zorgt zo tegelijk voor een goede onkruidbestrijding en verbetert het vochthoudend vermogen van de bodem (doordat de zonnestralen niet tot aan de grond kunnen).

Truuk 2: Denk 3D
Boontjes hebben altijd steun nodig maar er zijn nog wat planten die zouden klimmen moesten ze kunnen, pompoenen bijvoorbeeld, tegen de mais heb ik ze nog nooit zien opklimmen, maar de steun van deze (krakkemikkige) piramide gaan ze zeker benutten. Zorg dus in jouw tuin voor een stevigere constructie.
In plaats van te kiezen voor pompoenen zou je ook voor een komkommerplant kunnen gaan, misschien best eentje met gele of witte vruchten zodat je niet te hard moet zoeken in de wirwar van groene bladeren.

Tip: Plant bloemen
Pompoenen en komkommers moeten bestoven worden door bijen of andere insecten voor er een vrucht begint te groeien, in een omgeving met weinig bloemen kan het gebeuren dat er maar weinig of misvormde vruchten gevormd worden. In mijn tuin kies ik voor eetbare bloemen zoals goudsbloem, komkommerkruid of Oost-Indische kers, hier werd het iets uit een plantencentrum, iets giftig blijkbaar, zou ik voor de rest niet aanbevelen, zeker niet met kinderen in de buurt.

kolen
Truuk 3: Benut alle vrije ruimte
Groenten zoals kolen, prei, selder, pompoenen, ... groeien maar traag, het duurt een aantal maanden voor ze volgroeid zijn, benut in tussentijd de lege ruimte rond deze groenten door het vol te zetten met snelgroeiende groenten zoals paksoi, radijs, raapjes, kruiden, rucola, raapsteel, sla en andere blaadjes.

Tip: Oogst groenten jonger dan dat je ze in de winkel koopt.
Radijsjes, raapjes, bietjes, maar van ook courgetten, sla, bladkool kan je veel sneller beginnen oogsten dan te wachten tot ze het winkelformaat bereiken, zeker bietjes, raapjes, radijzen en courgetten zijn veel fijner van smaak als ze kleiner zijn.

Truuk 4: Kies voor plukgroenten
Van het moment je een savooikool plant kan je de volgende maanden niet veel meer doen dan er naar kijken tot het moment is aangebroken om de kool te oogsten. Plant je daarentegen een bladkool zoals boerenkool of palmkool kan je na een paar maand al beginnen oogsten, in het begin oogst je met mondjesmaat de grootste bladeren, na een tijdje hou je het niet meer bij. Naast de grote bladeren aan de hoofdstengel maken bladkolen kleinere scheuten met fijne blaadjes die je zelfs rauw kan eten. En dit een heel jaar door!
Je zou het op het eerste zicht niet zeggen maar broccoli is ook een plukgroente, de grote bloemknop verschijnt al vroeg in de zomer, maar daarna maakt de plant non-stop nieuwe kleine scheuten aan. En nog stopt het niet want van broccoli kan je ook de bladeren eten, bladkool én broccoli in één.
Waauwie!

Andere plukgroenten: Van elke slasoort kan je steeds de buitenste bladeren oogsten, zolang je een aantal bladeren aan de plant laat zal de plant blijven blad aanmaken. Ook van selder, snijbiet, paksoi, chinese kool oogst je steeds de buitenste bladeren voor een continue groei tot aan de eerste strenge vorst.
En boontjes, erwten en courgette blijven veel langer productief als je regelmatig oogst.

Truuk 5: Eet anders
Hierboven las je al dat je van broccoli (en alle andere kolen) de bladeren kan eten, maar er zijn nog plantendelen die normaal op de composthoop belanden en eigenlijk gewoon zouden kunnen gegeten worden, van het loof van wortels kan je pesto maken, dat van radijzen kan mee door de pasta of stomp. Van bietjes, uien, sjalotten of knoflook kan je het loof oogsten zolang de planten in de tuin staan. En als die bladkool tot het voorjaar in de tuin blijft staan begint de plant net zoals bij een broccoli ook kleine scheuten aan te maken, de scheuten die niet geplukt worden, worden bloemetjes voor op de sla en wat later worden de bloemetjes zaadpeulen die lekker pittig smaken, een beetje zoals radijs.
Ongekende mogelijkheden én smaken die moestuin.

blad
Truuk 6: Zaai in een kromme lijn
Want kromme lijnen zijn langer dan rechte, iedereen die wel eens drinkt is al tot die conclusie gekomen, het duurt veel langer voor je thuis bent.
En in de holtes die ontstaan kan je nog andere groenten zaaien, hier staat er selder bij de prei.

Truuk 7: Oogst om en om
Prei, bietjes en uien kan je veel dichter op elkaar zaaien of planten dan aangegeven als je om en om oogst. De overblijvende planten krijgen zo wel de ruimte die ze nodig hebben om uit te groeien tot stevige planten.

Truuk 8: Kies voor niet-alledaagse of dure groenten
En dat staat dan onder een foto met een courgetteplant. Maar het is waar, want wat verkopen ze in de winkel? Courgettes van 20 tot 25 cm groot, allemaal netjes op een rij, terwijl een courgetteplant zeer exclusieve groenten kan voortbrengen, wat te denken van kleine courgettes, zo dun gesneden dat ze rauw kunnen gegeten worden met juist wat olijfolie over zich heen, of courgettebloemen om gevuld of rauw op slaatjes te eten, wordt nergens verkocht, en als ze wel te koop aangeboden worden zijn ze schandalig duur. Hetzelfde met erwten, peultjes en mais. En wat te denken van palmkool en snijbiet, dat wordt zelfs niet verkocht in de winkel terwijl ze poepsimpel te telen zijn.
Tomaten zijn dan weer niet zo poepsimpel te telen in de volle grond, zonder afdak krijgen ze al snel last van schimmels en andere miserie, voor tomaten schakel je best over op truuk 10.

Nog eens truuk 2: Denk 3D
Een courgetteplant vraagt veel ruimte, maar in plaats van de plant de nodige ruimte te geven kan je hem ook aanbinden, de vruchten verschijnen namelijk steeds boven elkaar zoals tomaten aan een tomatenplant, hopen plaats win je zo.

Nog eens truuk 3: Benut alle vrije ruimte
Rond de courgette en prei staat sla en spinazie, die zijn al lang geoogst tegen dat de hoofdteelt meer plaats nodig heeft.

wortel
Truuk 9: Vermijd lege plekken
Want lege plekken, daar kan je niks van oogsten.
Er zijn heel wat groenten die je kan voorzaaien in potjes, sla, bietjes, venkel, boontjes, erwten, spinazie, andijvie, paksoi,... door altijd wat van deze groenten in potjes in voorraad te hebben kan je meteen lege plekken van net geoogste groenten opvullen. Veel efficiënter wordt het niet, dames en heren.

Truuk 10: Zaai en plant in potten
Je kan misschien niet overal zomaar een moestuin aanleggen, maar je kan wel overal een pot zetten, al was het maar zo'n lange smalle op de vensterbank. Vul potten met tomaten, aardappelen, wortelen, aardbeien, bietjes, sla, kruiden en al de rest waar geen plaats voor is. Vaak zal je minder last hebben van plagen dan in volle grond. Je moet dan weer wel zeer regelmatig gieten, dat hoort er bij, het kan niet altijd win/win zijn.